Keuring van valbeveiliging: hoe vaak moet een harnas geïnspecteerd?

Een harnas dat er prima uitziet, kan afgekeurd materiaal zijn. Daarom geldt voor valbeveiliging — harnassen, vanglijnen, lijnklemmen, ankerpunten — een vast inspectieritme: minimaal elke 12 maanden een periodieke inspectie door een deskundige.

Waar die 12 maanden vandaan komen

De jaarlijkse termijn staat niet letterlijk in de wet. De keten zit zo: de Arbowet en het Arbobesluit (artikel 7.4a) verplichten je om arbeidsmiddelen te keuren "zo dikwijls als noodzakelijk". Norm EN 365 en de voorschriften van de fabrikant vullen dat in met een periodiek onderzoek van minimaal eens per 12 maanden — en dat is de invulling waar de Arbeidsinspectie, verzekeraars en auditors aan toetsen. Bij intensief gebruik of een agressieve omgeving (veel buiten, chemie, cement) is elke 6 maanden het advies.

Vergelijkbaar dus met de NEN 3140-keuring van elektrisch gereedschap: norm in plaats van wetsartikel, maar in de praktijk net zo hard.

Drie regels die vaak gemist worden

1. Na een val: direct uit gebruik. Een harnas of lijn die een val heeft opgevangen moet eerst gekeurd worden voordat er weer mee gewerkt mag worden — ook als er niets aan te zien is. Schokdempers kunnen inwendig verbruikt zijn.
2. De levensduur telt vanaf productie. Textiele onderdelen gaan volgens de meeste fabrikanten maximaal zo'n 10 jaar mee, gerekend vanaf de productiedatum — niet vanaf het moment dat het harnas uit de verpakking kwam. Een "nieuw" harnas dat drie jaar op de plank lag, is dus al drie jaar onderweg.
3. Wie keurt, moet het kunnen aantonen. De inspecteur moet een deskundig persoon zijn met kennis van de normen en de fabrikantsinstructies — vaak een door de fabrikant getrainde keurmeester of een gespecialiseerd bedrijf. Een wettelijk diploma bestaat niet; aantoonbaarheid (rapport, register, label) is wat telt.

Het bekende probleem: geen vervaldatum op het label

Op een harnas staat een productiedatum en hooguit een inspectielabel met de vórige keuringsdatum. De volgende vervaldatum bestaat alleen als iemand hem uitrekent en noteert. Precies daarom lopen deze inspecties zo vaak ongemerkt achter — keuringen zonder document op zak verlopen het vaakst, zagen we eerder.

Voor wie op hoogte werkt is dat geen administratieve kwestie. Een dakdekker of steigerbouwer met een niet-gekeurd harnas mag niet aan de slag, en na een incident is de inspectiedatum het eerste dat inspectie en verzekeraar opvragen.

Zo houd je het ritme vast

Leg per harnas of per set de laatste inspectiedatum vast en reken de volgende uit — plus de einddatum van de levensduur (productiedatum + fabriekstermijn). In Certly zet je beide als document met vervaldatum onder het middel of de medewerker; je krijgt automatisch bericht 90, 60 en 30 dagen van tevoren, ruim op tijd om de keurmeester te plannen. Zo bewaak je in hetzelfde overzicht ook de hijsmiddelen, ladders en het elektrisch gereedschap.