Certificaat aanslaan van lasten: wanneer nodig en hoe lang geldig?

Bij hijsincidenten kijkt iedereen eerst naar de machinist — maar in de onderzoeksrapporten staat opvallend vaak een andere oorzaak: de last was verkeerd aangeslagen. Precies daarom is er naast de papieren van de kraanmachinist een eigen certificaat voor de mensen om de last heen: aanslaan van lasten, ook wel hijsbegeleider of rigger.

Wat de regels zeggen

Een wettelijk diploma bestaat hier niet. Wél eist het Arbobesluit dat hijswerkzaamheden veilig gebeuren en dat wie ze uitvoert deskundig is — en de Arbeidsinspectie en opdrachtgevers vertalen dat naar: aantoonbare training. In de praktijk betekent dat:

• Certificaat aanslaan van lasten voor wie aanpikt, seint en de last begeleidt — na een dagcursus met toets, doorgaans 5 jaar geldig.
• Op grotere werken en in de industrie wordt de eis vaak expliciet in het contract of de poortinstructie gezet, net als VCA.
• De machinist mag formeel niet hijsen op aanwijzingen van iemand die het niet kan: een TCVT-machinist met drie ongetrainde aanpikkers is alsnog een stilgelegde klus.

De vergeten doelgroep

Het certificaat wordt vaak wél geregeld voor de vaste hijsploeg, en vergeten voor iedereen die "af en toe" aanpikt: de grondwerker aan de kraanbak, de monteur die een unit inhijst, de chauffeur die zijn eigen autolaadkraan lost, de magazijnman aan de takel. Juist bij incidenteel hijswerk is de kans op een verkeerde stropkeuze het grootst — en de kans op een geldig papiertje het kleinst.

De nuchtere aanpak: leg per functieprofiel vast wie kán moeten aanpikken, en train die hele groep. Eén cursusdag per vijf jaar is goedkoper dan één schade.

Mens én middel

Aanslaan van lasten is een duo-verplichting: de persoon aantoonbaar deskundig, het middel aantoonbaar gekeurd. Kettingen, banden en haken moeten jaarlijks gekeurd worden; een gecertificeerde aanpikker met een afgekeurde band schiet niets op. Zie ook het bredere overzicht in keuring van arbeidsmiddelen.

In Certly bewaak je beide kanten in één overzicht: de certificaten per medewerker (met mails 90, 60 en 30 dagen vóór de vervaldatum) en de jaarlijkse keuringscyclus van het hijsgereedschap ernaast. Vraagt de inspecteur op de bouwplaats wie er mag aanpikken, dan is dat één blik — geen rondvraag.