Wat doet een KAM-coördinator? Taken, verplichting en certificaten

Vraag tien aannemers wat hun KAM-coördinator doet en je krijgt tien antwoorden. Bij de één is het de persoon die de VCA-audit trekt, bij de ander degene die de toolboxen plant, bij een derde de collega die "alles van de papieren" weet. Ze hebben allemaal gelijk: KAM is het werk dat overblijft als iedereen aan het bouwen is.

Waar KAM voor staat

KAM staat voor Kwaliteit, Arbo en Milieu. De KAM-coördinator houdt het beleid op die drie gebieden bij elkaar:

• Kwaliteit: afspraken met klanten nakomen, klachten afhandelen, werkprocessen vastleggen — vaak volgens ISO 9001.
• Arbo: veilig en gezond werken, van de RI&E tot de persoonlijke beschermingsmiddelen — in de bouw vrijwel altijd volgens VCA, steeds vaker ook ISO 45001.
• Milieu: afval, emissies, gevaarlijke stoffen, vergunningen — eventueel volgens ISO 14001.

In bouw en installatie hoor je ook VGM-coördinator (Veiligheid, Gezondheid, Milieu). Het werk is grotendeels hetzelfde.

De taken van een KAM-coördinator

Een typische week bestaat uit een mix van:

1. De RI&E bijhouden. De risico-inventarisatie en -evaluatie is wettelijk verplicht, net als het plan van aanpak dat eruit volgt. De KAM-coördinator zorgt dat beide actueel blijven als het werk verandert.
2. Audits voorbereiden en begeleiden. De jaarlijkse VCA-audit, ISO-audits en de controles van opdrachtgevers. Dat betekent bewijs verzamelen: verslagen, inspecties, en vooral geldige diploma's en keuringen.
3. Toolboxmeetings en voorlichting. Plannen, laten geven en registreren wie er was.
4. Incidenten en bijna-ongevallen. Melden, onderzoeken, maatregelen nemen en ernstige ongevallen melden bij de Arbeidsinspectie.
5. Werkplekinspecties. Op de bouwplaats kijken of de praktijk klopt met wat er op papier staat.
6. Certificaten en keuringen bewaken. Wie heeft welk VCA-diploma, wanneer verloopt de BHV, is de keuring van de arbeidsmiddelen gedaan? En voldoet iedereen aan de eisen van de opdrachtgever?

Die laatste taak klinkt als administratie, maar is vaak de taak waarop het misgaat. Een verlopen pasje ontdek je bij de poort of tijdens de audit, nooit op een rustige dinsdagmiddag.

Is een KAM-coördinator verplicht?

De functie zelf is niet wettelijk verplicht en de titel is niet beschermd. Wat wel verplicht is:

• Een RI&E met plan van aanpak voor elke werkgever met personeel (Arbowet).
• Minstens één preventiemedewerker. In bedrijven tot 25 werknemers mag de werkgever dat zelf zijn.
• Deskundige ondersteuning door een arbodienst of gecertificeerde kerndeskundige, onder andere voor de toetsing van de RI&E.

Daarnaast eisen veel opdrachtgevers een VCA-certificaat van het bedrijf, en voor aanbestedingen tellen ISO-certificeringen en de Safety Culture Ladder mee. Zodra je daaraan moet voldoen, heb je iemand nodig die het systeem bijhoudt. Of dat een interne medewerker is of een externe adviseur, mag je zelf weten.

Opleiding en achtergrond

Er is geen verplichte opleiding. Veel voorkomende routes:

• MVK (Middelbaar Veiligheidskundige) of HVK (Hoger Veiligheidskundige);
• een KAM-opleiding of interne auditor ISO 9001, 14001 of 45001;
• in de bouw minimaal VCA VOL, vaak met praktijkervaring als uitvoerder of werkvoorbereider.

Intern of extern?

In bedrijven tot zo'n 75 medewerkers vult KAM zelden een volledige baan. Daar zie je vaak een externe KAM-adviseur of veiligheidskundige (zzp) die een paar uur per week of per maand langskomt: voor de audit, de RI&E en het bijhouden van de certificaten. Zo'n adviseur werkt meestal voor meerdere bedrijven tegelijk, en dan wordt het overzicht zelf een vak. Hoe je dat aanpakt, lees je in de certificaten van al je klanten bijhouden als KAM-adviseur.

Het certificatendeel automatiseren

Van alle KAM-taken is het bewaken van vervaldatums de meest voorspelbare, en dus de best te automatiseren. In Certly staan alle diploma's, pasjes en keuringen per medewerker, voertuig en machine op één plek. Op 90, 60 en 30 dagen vóór een vervaldatum gaat er vanzelf een mail uit, ook naar de medewerker zelf, met een link om het nieuwe pasje in te sturen. Voor de audit is er een bewijsmap als pdf.

Werkt je KAM-coördinator extern? Dan geef je hem een eigen login met een rol naar keuze, die je met één klik weer intrekt. Begeleidt hij meer bedrijven, dan ziet hij al zijn klanten op één scherm.